Covid 19 Varyantlarına Karşı Ek Aşılara İhtiyacımız Olacak Mı?

By Alperen İNCE
0 Yorum 87 Görüntüleme

Dünya nüfusu Covid 19 ‘a karşı hızla aşılanıyor. Bilim insanları, virüsü kendimizden uzak tutmaya devam edebilmek için yıllık takviyelere ihtiyacımız olup olmayacağını araştırmaya başladı.

İngiltere, son dönemde destekleyici COVID-19 aşılarını değerlendiren ilk çalışmalardan birini başlattı. University Hospital Southampton NHS Foundation Trust tarafından yürütülen çalışma, insanlara normal iki doz COVID-19 aşısından en az üç ay sonra verilen destekleyici aşıların ne kadar güvenli ve etkili olduğuna belirlemeyi hedefliyor.

Çalışmada ayrıca farklı aşı tiplerini karıştırmak ve eşleştirmek de (örneğin, başlangıçta iki doz AstraZeneca ile aşılanmış birine Pfizer’den bir destek aşısı yapmak gibi) kontrol edilecek.

Nüfusun henüz sadece yüzde 45’inin tam olarak aşılandığı düşünülürse, bu değerlendirmelere başlamak için biraz erken gibi görünebilir fakat destekleyici aşıları doğrulamak için gereken klinik denemelerinta mamlanması da birkaç ay alacak. Çalışmalara şimdi başlayarak, destekleyici aşılara ihtiyaç duyduğumuzda hazır ve kullanılabilir olmalarını sağlayabiliriz.

Covid 19 DESTEKLEYİCİ AŞILARA NEDEN İHTİYACIMIZ OLABİLİR?

Destekleyici aşıların, bağışıklık sistemimizin virüsü artık etkili bir şekilde tanıyıp durduramaması durumunda COVID-19 bağışıklığını artıracağı düşünülüyor. Destekleyici aşının gerekli olabileceği iki durum söz konusu. Birincisi, aşının sağladığı bağışıklığın zamanla azaldığı durumlar.

Bazı aşıların koruma düzeyi zamanla azalıyor ve artık enfeksiyondan koruyamaz hale geliyor. (örneğin, kolera aşılarının her 6-24 ayda bir tazelenmesi gerekiyor).

Diğer aşılar (örneğin kızamık aşısı) ömür boyu bağışık kalmamızı sağlıyor. COVID 19 aşı bağışıklığının ne kadar sürdüğünü söylemek için henüz çok erken. Fakat çoğu insan için bağışıklığın en az altı ay devam edeceğine dair güvenilir kanıtlar var.

PEKİ BU AŞILAR BİZİ YENİ COVİD 19 VARYANTLARIDAN KORUYACAK MI?

Aşı korumasının ne kadar süreceğinden bağımsız olarak, virüsün aşılarında işe yaramayacağı kadar değişmesi de olası. Yeni COVID-19 varyantlarından bazılarının bazı aşılardan kaçabildiğini zaten gördük. Tam olarak aşılanmış kişilerde enfeksiyonlar görülmeye başlandı. Şu anda bu nedenle oluşan bulaşıcı enfeksiyon oranı düşük ancak virüs dünya çapında dolaşmaya devam ettiği sürece, mutasyona uğramaya devam edecek ve yeni varyantlar ortaya çıkacak.

Bu varyantlardan bazıları, bağışıklık sisteminden tamamen kaçma yeteneğine sahip olabilir. Bu nedenle, yeni varyantları durdurmak için bir destekleyici aşıya ihtiyacımız olabilir. Bu, her yıl değişen ve bu yüzden yıl içinde yapılan aşıların artık enfeksiyona karşı koruma sağlayamadığı grip virüsüne benziyor. Bildiğiniz üzere grip aşısının her yıl tazelenmesi gerekiyor.

DESTEKLEYİCİ AŞILAR DAHA ÖNCE YAPILANLA (PFIZER, ASTRAZENECA, VS.) AYNI MI OLMAK ZORUNDA?

Destekleyici aşılar, orijinal olarak kullanılan aşı tipiyle aynı veya farklı bir tip olabilir. (örneğin, AstraZeneca ile aşılanan birine, sonrasında bir Pfizer destekleyici aşı yapılabilir).

Şu anda gerçekleştirilen çalışma, aşıları bu şe kilde karıştırmanın ve eşleştirmenin güvenli olup olmadığını kesin olarak belirleyecek. Destekleyici aşı, yalnızca zamanla zayıflayan bağışıklığı artırmak için yapılıyorsa, bu durumda orijinal aşıya çok benzer olabilir. Ancak yeni bir varyanta karşı koruma sağlamak için tasarlandıysa, aşının formülü muhtemelen virüsün bu türlerine karşı koruma sağlayabilmesi için biraz değiştirilmiş olacaktır.

Bu güncellenmiş formül, mevcut aşılara göre daha fazla varyanta karşı koruma sağlayabilirse de o da geleceğe yönelik olmayacak. Bir gün, herhangi bir varyanta karşı koruma sağlayacak evrensel bir COVID 19 aşısına sahip olmamız mümkün. Fakat o gün muhtemelen çok uzakta. Ne de olsa hâlâ evrensel bir grip aşısının olmadığı gerçeği karşımızda duruyor.

DESTEKLEYİCİ AŞILAR İLK OLARAK KİMLERE YAPILACAK?

Destekleyici aşıların tümü, farklı yaş grupları için güvenli ve etkili olduğunun kanıtlanması için klinik deneylerle dikkatle değerlendirilecek. Bu süreçte, yeni aşı formüllerinin değerlendirilmesi ve aynı zamanda ilk yapılan aşıdan başka bir tür destekleyici aşı yapıldıysa, bu aşının ne kadar işe yaradığına bakılması gerekiyor. Ancak bu şekilde, destekleyici aşılar kullanıma sunulduğunda güvenli olduklarından emin olabileceğiz. Yine de, destekleyici aşıların ilk kimlere yapılacağı henüz kesin değil.

Muhtemelen yine en yüksek risk altındaki kişiler, ciddi hastalıklara sahip olanlar ve bağışıklığı en hızlı azalan yaş grupları ile başlanacak. Asıl amaç ise tüm nüfusu aşılamak olacak. Günümüzden birkaç ay sonra destekleyici aşılara gerçekten ihtiyacımız olabilir ya da asla olmayabilir. Ancak COVID-19’un dünya çapın da dolaşımı devam ettiği sürece, aşıdan kaçınabilen bir varyantın ortaya çıkma ihtimali oldukça yüksek. Bu nedenle, dünya çapında virüs bulaşmasını ortadan kaldırmaya çalışırken gelecek için destekleyici aşıların elimizin altında bulunduğundan emin olmamız gerekiyor.

Kaynak: Popular Science Dergisi

Yorum Yap

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanmaktadır. Bu konuda iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz devre dışı bırakabilirsiniz. Kabul et Daha Fazlası

Çerez Kullanımı