DCEP

Dijital Devrimin Para Birimine Yansıması ; DCEP

By Makbule Elmas
0 Yorum 322 Görüntüleme

Dijital devrim, teknoloji ile birlikte hayatımızın her noktasında ön plana çıkmaktadır. Dijital devrimin küresel dalgası para birimleri alanına da ulaşmıştır. Bu konuda ülkelerin dijitalleşme adına inavasyon çalışmaları yapmaları fark yaratmakta ve önemli yatırımlar olduğu göz ardı edilmemelidir.

Dünyanın ikinci büyük gücü olarak konumlanan Çin’in önemli adımlarından birisi de bu noktada karşımıza çıkmaktadır; “Digital Currency Electronic Payment (DCEP)

DCEP

DCEP Adımları

Çin 2014 yılından beri dijital para ile ilgili önemli çalışmalar gerçekleştirmektedir.

24 Ekim 2019’da Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in yapmış olduğu açıklama ise çalışmaların gidişatı yönünde önemli ipuçları barındırmaktaydı. Açıklama şu şekilde;

Blockchain’i önemli bir dönüm noktası olarak görmeliyiz. Ana yolları belirlemeli, yatırımları artırmalı, bazı anahtar teknolojilere odaklanmalı ve blockchain ve sektörel inovasyonun geliştirilmesini hızlandırmalıyız.”

Bu açıklama ile Çin’in bu sektörel inavasyonu ne derece önemsediğinin mesajı verilmektedir.

Takvimler 18 Nisan 2020 tarihini gösterdiğinde ise, Çin’in dijital parasının resmi olarak 4 şehirde test edildiği kamuoyuna duyuruldu.Çin’in önemli bankalarından biri olan Çin Tarım Bankası’nın dijital parayı destekleyen uygulamasından ilk görüntüler basına servis edilerek, testlerin Shenzhen, Xiong’an, Chengdu ve Suzhou şehirlerinde yapıldığı açıklandı.

Ayrıca Çin’in en büyük Uber şirketi Didi, çok yakında piyasaya sürülecek dijital paranın kullanımı için Merkez Bankası ile anlaştığını duyurdu. Bununla birlikte McDonalds ve Starbucks, Subway, JD Supermarkets ve buna benzer birçok önde gelen hem yerel hem de uluslararası mağaza zincirinin test sürecine katılacağını iddialar arasındadır.

Starbucks ve McDonald’s Logosu

Çin’in Dijital Para Çalışmaları

Çin Halk Bankası (PBOC) dijital para ile ilgili araştırmalara öncülük etmektedir. Peki dijital paraya verilen önemin nedenleri nelerdir? Bu yönelim hangi ihtiyaçlar doğrultusunda ortaya çıkmıştır?

  • Yeni bilgi teknolojisi nedeniyle ödeme iyileştirme sürecinin verimliliğinin arttırılması,
  •  Maliyetlerin düşürülmesi
  • Dolaşımdaki nakit miktarının azalması
  •  Blockchain ve diğer ademi merkeziyetçi defter teknolojileri ve kripto varlıkların (sanal para birimleri) yükşelişi
  • Suç ve vergi kaçakçılığının önlenmesi, kara para aklama faaliyetlerine karşı mücadele edebilme yeterliliği
  •  Para politikasının etkinliğinin artırılması

 Çin Halk Bankası bünyesinde 2017 yılında oluşturulan Dijital Para Araştırma Enstitüsü CBDC ( Merkez Bankası Dijital Para Birimleri) araştırmalarını bu amaçlar doğrultusunda sürdürmektedir.

Çin Halk Bankası

Araştırmalar sonucunda CBDC kapsamı iki kullanım türü ile sınırlandırılmaktadır. Bunlar A ve B tipleri olarak adlandırılmaktadır.

A Tipi durumunda hesap temelli bir tür ifade edilmektedir. İhraç işlemini gerçekleştiren merkez bankasının hesap sahipleri, mevcut para birimi sisteminde olduğu gibi finansal kurumlarla, finansal olmayan kurumlarla, bireyler ve genel kullanıcılar ile sınırlı değildir. Şirketler, hesap açma iznine sahiptir. Bu durumda CBDC, genel bir kullanıcı tarafından merkez bankasına karşı tutulan mevduatlara ilişkin bir talebi temsil eder. Mevduat iddiası olarak CBDC’nin devri, hesap bakiyesinde bir artış veya azalış kaydedilmesiyle gerçekleştirilir.

B Tipi durumunda, CBDC kağıt paranın dijitalleştirilmiş bir versiyonu olarak karşımıza çıkmaktadır. Başka bir ifade ile parasal değerin kağıt form yerine elektronik formda saklandığı varsayımına dayanmaktadır. Örneğin bir akıllı telefon uygulaması veya bir IC kartı dahil olmak üzere özel bir elektronik cüzdanda kaydedilen CBDC verileri parasal değeri temsil etmektedir. Hesaplaşma (merkez bankası veya ticari bankaların) bir hesabından geçmez, doğrudan elektronik cüzdanlar arasında veri aktarımı şeklinde gerçekleştirilir. Genel anlamda, yerleşim amacıyla elektronik cüzdan kullanan jeton tipi bir CBDC, hesap tabanlı bir CBDC’den daha yüksek bir anonimlik düzeyi sağlamaktadır.

DCEP Nedir?

DCEP, Çin Hükümeti tarafından yaratılan ve onaylanan bir para birimidir. DCEP’in kullanımının elektronik bir uygulama aracılığı ile yapılması planlanmaktadır. Uygulama dijital para takası, cüzdan yönetimi, işlem takibi ve diğer cüzdanları bağlama gibi özellikleri barındırmaktadır. Ayrıca barkod sistemi ile ödeme yapma ve para transferi gerçekleştirilmektedir.

DCEP ve Diğer Para Birimi Karşılaştırması

DCEP incelendiği zaman, ayrıca yapılan açıklamaların ışığında kripto para ve normal paradan farklı olduğu gözlemlenmektedir. Bu farkları bir tablo yardımı ile gözler önüne serelim.

 DCEPLİBRABİTCOİNNAKİT
AnonimlikAnonim olabilirAnonimAnonimAnonim
Hangi Blockchain teknolojisi türü kullanılıyorAkıllı sözleşme, asimetrik şifreleme vb.Konsorsiyum blok zinciriGenel blok zinciriBlok zinciri yok
VerimlilikYüksekYüksekDüşükDüşük
Bağımsız yönetilebilme durumuYokKısmenEvet  Yok    
TaşınabilirlikYüksekYüksekOrtaDüşük
GüvenilirlikYüksekYüksekYüksekDüşük
Çevrim dışı kullanımUygun  Uygun değilUygun değilUygun
İşlem hızı (TPS/sn)220,0001.0007N/A
Son durumTest aşamasındaGeliştirilmekteDolaşımdaDolaşımda

Tabloda da görüldüğü gibi DCEP, klasik bir blok zinciri değil, akıllı sözleşme, asimetrik şifreleme vb. gibi düzene sahip olacaktır. Ayrıca Çin Merkez Bankası’nın para birimine tam erişim ve kontrol sahibi olacağı ifade ediliyor. Yani bu şu anlama geliyor Çin yeni bir kripto para çıkarmıyor, mevcut parası Yuan’ı dijitalleştiriyor. DCEP aynı zamanda kağıt paranın çalışma sistemi ile de benzerlik göstermektedir.

Bununla birlikte DCEP’in çevrimiçi olmayı gerektirmeyen NFC teknolojisi ile birlikte kullanılmayı planlaması avantaj olarak gözükmektedir. İnternetin olmadığı alanlarda da rahatlıkla kullanımı sağlanarak kağıt paranın yerini alabilecek.

 Hükümet destekli bir dijital para olarak karşımıza çıkan DCEP bu sayede dünyanın en çok kullanılan dijital parası olma şansını yakalayabilir.

DCEP dünyayı nasıl etkileyecek ?

Çin’in dijital para konusundaki adımları gelecek yüzyıllar açısından bakıldığında önemli bir dönüm noktası olarak yorumlanabilir. Mucize büyümesiyle dünyanın ikinci büyük ekonomisi konumuna gelen Çin ,hegemon güç olan Amerika’yı atılımları ile rahatsız etmektedir. Çin’in dünya ekonomisindeki yerinin tartışılamayacak derecede öneme sahip olduğu pandemi sürecinde görülmüştür. Hegemon güç olan Amerika’ya nazaran barışçıl bir büyüme gerçekleştirmek isteyen Çin dijital para konusundaki yatırımları ile kararlı bir şekilde ilerleyeceğini kanıtlıyor aslında .

Bu adımı önemli kılan şey şudur; teknolojik yenilikler artık ülkelerin gelişmesi ve bir adım öne geçmeleri için büyük önem arz ediyor. Bu konuda artık zaman daha hızlı akıyor. Bir ülke teknolojik yenilik açısından diğer ülkeleri geride bırakabilirse daha hızlı bir gelişim sağlayabiliyor. Dijital parayı önemseyen ilk ülkelerden biri muhtemelen Çin olacak ve bunun meyvesini ilerleyen zamanda yiyecektir. Hegemonya savaşında DCEP Çin’in elindeki önemli bir silah olabilir. Ödeme sisteminde sağladığı kolaylıkla lider konumuna Yuan gelebilir ve doların zayıflaması sağlanabilir.  Ayrıca Bir Kuşak Bir Yol projesi DCEP için önemli bir destekleyici olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu proje ile dünya nüfusunun neredeyse yarısından fazlasının DCEP kullanması sağlanabilecektir. Buda Çin’in önemli bir güç elde edeceği anlamına gelmektedir. Küresel salgınla birlikte dünyada değişen çok fazla şey olacağı artık çok net görülüyor. Bu süreçten önce ve sonra dünyada neler değişecek nasıl bir dünyaya evrileceğiz bunu zaman gösterecek ancak Çin’in attığı adımlar göz ardı edilmemeli.

Kaynakça

https://www.asiacryptotoday.com/how-china-and-the-world-reacted-to-xi-jinpings-blockchain-comments

https://indyturk.com/node/211161/t%C3%BCrkiyeden-sesler/klasik-para-ile-son-y%C4%B1llar%C4%B1m%C4%B1z-%C3%A7in-dijital-paraya-ge%C3%A7iyor

Yorum Yap

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanmaktadır. Bu konuda iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz devre dışı bırakabilirsiniz. Kabul et Daha Fazlası

Çerez Kullanımı