Türkiye'nin Uzaydaki Uyduları

Türkiye’nin Uzaydaki Uyduları (Gözü)

By Kemal Akça
0 Yorum 96 Görüntüleme

Türkiye’nin uzaydaki uyduları aslında 2 alt başlıkla incelenebilir. Yıllardır gönderdiğimiz iletişim uyduları ve son yıllarda araştırmalar için kullandığımız gözlem uyduları.

Türkiye’nin İletişim Uyduları

Türkiye'nin Uzaydaki Uyduları

Türkiye’nin ilk başarılı fırlatılmış ve yörüngeye oturmuş uydusu Türksat 1B 10 Ağustos 1994 tarihinde fırlatılan TÜRKSAT A.Ş. tarafından işletilen iletişim uydusudur. Bundan yalnızca 2 yıl sonra Türksat 1C uzaya gönderilmiştir. Türksat uydularını üreten Aeorspatiale şirketi (Şirket 2000 yılında çalışmalarına son vermiş ortaklık Alcatel Şirketi ve Türk Telekom arasında kurulmuştur.) ve Türk Telekom ortaklığıyla Eurasiasat kuruldu ve şirketin ürettiği Türksat 2A 11 Ocak 2001 tarihinde Güney Amerika’daki Kourou Üssü’nden Ariane 4 roketiyle uzaya fırlatıldı. Bu 3 uydumuz aktif görevini sonlandırmıştır.

Türksat 3A haberleşme uydusu 13 Haziran 2008 saat 01:05’de Fransız Guyanası’ndan Ariane 5 roketiyle fırlatılarak 42° Doğu yörüngesine yerleştirildi. Yapımında 22 Türk mühendisi görev almıştır. İngiliz Skynet 5C uydusu ile birlikte gönderilen uydu operasyonel ömrü 20 yıl olarak tasarlanmıştır. 26 Nisan 2013’de Türkiye’nin ilk yerli tasarım ve üretim alçak yörünge haberleşme uydusu Türksat-3USAT, Çin’in Jiuquan şehrinden uzaya fırlatıldı. Proje İTÜ ve TAMSAT (Amatör Uydu Teknolojileri Derneği) tarafından gerçekleştirildi. Uydu 3 yıllık görevini tamamlamıştır. 14 Şubat 2014 tarihinde Türksat 4A üzerinde inşa edildiği Japon Mitsubishi Electric  firmasının geliştirdiği DS2000 platformundan fırlatıldı. Ayrıca Türksat 4A Kazakistan’da bulunan Baykonur Uzay Üssü’nden Proton taşıyıcı roketiyle fırlatılmıştır. Uydunun yapımında Türk elemanlar da görev almıştır. Ve yine Baykonur Uzay Üssü’nden Mitsubishi Electric tarafından üretilen ve testleri yapılan Türksat 4B uydusu 16 Ekim 2015 tarihinde uzaya fırlatılmıştır.

Türkiye’nin Gözlem Uyduları

Türkiye’nin uzaydaki uyduları yalnızca iletişim uydularıyla sınırlı değildir. Ayrıca 4 adet gözlem uydusu uzaya fırlatılmıştır. Bunlar BİLSAT, RASAT, Göktürk-1 ve Göktürk-2′ dir.

Türkiye'nin Uzaydaki Uyduları

BİLSAT

BİLSAT, Türkiye’nin ilk yer gözlem ve uzaktan algılama uydusudur. 27 Eylül 2003 tarihinde Rusya’nın Plesetsk Rampası’ndan COSMOS-3 fırlatma aracıyla uzaya gönderildi. 5 yıllık bir görev ömrüne sahip olmak üzere tasarlanan BİLSAT; 686 km irtifada, Güneş ile eş zamanlı bir yörüngede bulunmaktadır. Yapımında İngiltere şirketi SSTL tarafından yardım alınsa da bir TÜBİTAK projesidir. Uydu; haritacılık, afet izleme, kirlilik ve çevrenin izlenmesi ile şehircilik ve planlama amaçlarıyla görev yapmaktadır. Ayrıca TÜBİTAK UZAY tarafında tasarlanan ve geliştirilen çok bantlı kamera ÇOBAN ve gerçek zamanlı görüntü işleme donanımı GEZGİN test edilmektedir.

RASAT

RASAT tasarımı ve üretimi Türkiye’de gerçekleştirilen ilk yer gözlem uydusudur. Türkiye’nin BiLSAT uydusundan sonra ikinci uzaktan algılama uydusudur.DPT tarafından sağlanan kaynakla TÜBİTAK UZAY tarafından, danışmanlık ya da dış destek alınmadan Türkiye’de tasarlanan uydu, 17 Ağustos 2011 tarihinde Rusya’nın Kazakistan sınırındaki Orenburg bölgesinde bulunan Yasny Fırlatma Üssü’nden Dnepr fırlatma aracıyla uzaya gönderildi. Uydu; haritacılık, afet izleme, kirlilik ve çevrenin izlenmesi ile şehircilik ve planlama amaçlarıyla görev yapmaktadır. Bunun dışında, TÜBİTAK UZAY tarafından tasarlanan ve geliştirilen uçuş bilgisayarı BİLGE, gerçek zamanlı görüntü sıkıştırma donanımı ve X-bant iletişim modülleri de test edilmektedir.

Türkiye'nin Uzaydaki Uyduları

Göktürk-1

Göktürk-1 TUSAŞ ve ASELSAN’ın teknoloji girdisi ile İtalyan uzay hizmeti şirketi Telespazio tarafından Milli Savunma Bakanlığı için tasarlanmış ve geliştirilmiştir. Göktürk-1 0.5 metreye kadar görüş yeteneğine sahip, yüksek çözünürlüklü bir yer gözlem uydusudur. Proje 250 milyon avro değerindedir. Uydu coğrafi kısıtlama olmaksızın dünyadaki herhangi bir yerde keşif yapmak için tasarlanmıştır. Ayrıca haritalama ve planlama, arazi örtüsü araştırması, jeoloji, ekosistem izleme, felaket yönetimi, çevre kontrolü, kıyı bölgesi yönetimi ve su kaynakları konularında çeşitli sivil uygulamalarda kullanılmaktadır.

Türkiye'nin Uzaydaki Uyduları

Proje İsrail Hükümeti’ni rahatsız etmiş ve çeşitli yolarla Telespazio hissedarı olan Thales Group adlı Fransız şirketi üzerinde baskı kampanyası başlatmıştır. İsrail, Göktürk-1’in kendi topraklarından çektiği yüksek çözünürlüklü görüntülerin sonunda yanlış ellere düşebileceği korkusunu dile getirdi. İsrail, Göktürk-1’in İsrail üzerinde olduğu sürece görüntü alma yeteneğine sahip olmaması şartını koştu. Bunun üzerine Türk yetkililer Thales Group’dan uydu görüntüsünün istediği herhangi bir yerden görüntü alabileceğini ispatlamasını istedi. Fransız üretici başlangıçta bu talebi reddetti ancak daha sonra Türk tarafından ödemelerin durdurulması tepkisini çekti. 5 Aralık 2016 tarihinde uydu Fransız Guyanası’ndan fırlatılmıştır.

Göktürk-2

Türkiye'nin Uzaydaki Uyduları

Fırlatma tarihi Göktürk-1 den önce gerçekleşen uydunun ismi garip gözükse de nedeni ihalesi 2006’da yapılan Göktürk-1’in İsrail engeline takılmış olmasıdır. Aslında Göktürk-2 uydusu Türkiye Cumhuriyeti’nin Fransız şirket Thales Group’a meydan okumasıdır. Göktürk-1 için şirkete yapılan ödemeler durdurulmuş ve Göktürk-1’e kıyasla daha düşük çözünürlükte görüntü aktarabilen uydu Göktürk-2 Çin’in Jiuquan Fırlatma Üssü’nden uzaya fırlatılmıştır. Uydu TAİ ve TÜBİTAK UZAY işbirliği ile geliştirilmiştir. Göktürk-2’nin donanımları’nın %80’i, yazılımlarının %100’ü Türk mühendisler tarafından yapılmıştır. Proje maliyeti 140 milyon liradır. GÖKTÜRK-2 Projesi kapsamında; uzay ve uydu sistemlerine yönelik teknoloji, uzman insan gücü ve alt yapı geliştirilmesi, kamu kurum ve kuruluşlarının gözlem ve araştırma ihtiyaçlarının millî imkân ve kabiliyetlerle karşılanması hedeflenmektedir. Yine İsrail’in yüksek çözünürlüklü görüntülerinin yanlış ellere düşebileceği çekincesi ile İsrail Göktürk uydularının fırlatılmasına defalarca karşı çıktı. Fakat her şeyin sonunda geri adım atan Fransız şirket, Türkiye’nin isteklerini kabul ederek görüntü kısıtlaması olmayacağının garantisini vermiş ve ardından Göktürk-1’in fırlatma işlemi gerçekleştirilmiştir.

Türkiye’nin uzaydaki uyduları ile kalmayıp daha iyilerini yapabilmesini temenni ediyoruz.

Kaynaklar için:

turksat.com.tr

tr.wikipedia.org

hvkk.tsk.tr

aa.com.tr

Yorum Yap

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanmaktadır. Bu konuda iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz devre dışı bırakabilirsiniz. Kabul et Daha Fazlası

Çerez Kullanımı